Бацькі вучаць нас быць чалавечным, ахайнымі, паважаць працу, добра вучыцца. І ім вельмі нялёгка размаўляць з намі, калі мы гаворым няпраўду. Таму яны імкнуцца пераконваць нас, што трэба быць сумленнымі: «Сумленнасць — лепшая дабрачыннасць».
Бывае, што цяжка казаць праўду, асабліва пра непрыемны учынках. Але, калі падманваеш кагосьці, асабліва блізкага чалавека, — на душы становіцца яшчэ горш. Нездарма кажуць: «у ашуканца павінна быць добрая памяць». Гэта азначае, што ён павінен памятаць, што і каму сказаў, і ўвесь час хаваць праўду. А гэта спараджае страх і адчужаць ад людзей. Падманваць азначае баяцца. Г.зн. значыць, што ашуканец — гэта часцей за ўсё баязлівец.
Усім вядома, што «шыла ў мяшку не ўтоіш». Так і праўда — недзе выплыве. І стане чалавеку яшчэ горш: будуць над ім смяяцца або папракаць. Таму трэба імкнуцца адказваць за свае словы і ўчынкі, а калі ня так нешта здараецца — гаварыць шчыра і сумленна, не баючыся. Бо «лепш горкая праўда, чым салодкая хлусня». А калі быць сумленным і справядлівым — будзе больш павагі да такога чалавека.
Сачыненне на тэму сумленнасць
Ўсіх нас з дзяцінства вучылі, што хлусіць нядобра. Але чаму, толкам і не патлумачылі. Што такое сумленнасць і чаму яна так высока цэніцца — я доўга над гэтым думаў. І зразумеў, што калі людзі хлусяць, у іх на гэта бываюць розныя прычыны, часам нават паважлівыя. А калі чалавек можа дазволіць сабе быць сумленным, значыць, яму няма чаго саромецца сваіх учынкаў або думак.
Сумленны чалавек заўсёды выклікае павагу, а галоўнае — давер. Напэўна, таму сумленнасць як якасць характару вельмі шануецца. Бо калі мы лічым чалавека сумленным, мы можам разлічваць на яго слова, з ім лёгка і прыемна сябраваць, весці справы. Можна таксама быць упэўненым, што яго стаўленне да нас шчырае, што ён думае тое, што кажа. І за вочы не стане распавядаць пра нас гадасці.
Мне здаецца, бываюць выпадкі, калі сумленнасць можа нашкодзіць. Такое здараецца, калі чалавек занадта прамалінейна і сумленна выказвае сваё меркаванне там, дзе яно не адзіна дакладнае. Напрыклад, у мяне ёсць красоўкі, якія я вельмі люблю, а мой добры сябар сумленна кажа, што яны яму зусім не падабаюцца і ён бы ў жыцці іх не купіў. А бо на густ і колер таварыша няма, і лепш не адклікацца дрэнна пра тое, што камусьці вельмі па душы, бо гэтым можна пакрыўдзіць чалавека. Ці, напрыклад, сумленнасць бывае лішняй, калі людзей не хочуць хваляваць без рэальнай неабходнасці.
Я лічу, што хлусіць дрэнна не толькі з пункту гледжання этыкі, але і таму што твая хлусня заўсёды расчыніцца і нанесці ўрон табе самому. Напрыклад, ты схлусіў, што сам зрабіў хатняе заданне, а не спісаў ў таварыша. Але калі цябе выклікаюць да дошкі і задаюць вырашыць аналагічны прыклад, усім становіцца ясна, што ты не рыхтаваўся да заняткаў.
Чалавек часцей за ўсё хлусіць, каб здавацца лепш, чым ён ёсць на самой справе. Ёсць выдатнае выказванне французскага філосафа і пісьменніка А. Камю «Вольны той, хто можа не хлусіць». Бо калі ты несумленны з іншымі, значыць, ёсць што-то ў табе, чаго ты саромеешся. І калі ты хлусіш, што на летніх вакацыях быў у Амерыцы, то хутчэй за ўсё проста хочаш прыцягнуць да сябе ўвагу, але не можаш распавесці пра сябе нічога цікавага, а выдумляеш небыліцы. Мне здаецца, лепш сумленна сабе ў гэтым прызнацца і заняцца тым, што табе цікава і знайсці аднадумцаў, якія ацэняць цябе па вартасці.
Галоўныя перавагі сумленнага чалавека — тое, што яму давяраюць, і тое, што ён можа быць самім сабой. Таму я паважаю сумленных людзей і стараюся сам быць такім.
Чытайце подібні дзей
Інформація на сайті охороняється Законам України пра авторські права. Копіювання Матеріалів заборонено