Калі Вы заўважылі памылку ці памылку, вылучыце тэкст і націсніце Ctrl + Enter.
Тым самым акажаце неацэнную карысць праекце і іншым чытачам.
Дзякуй за ўвагу.
Чалавек і грамадства — адна з самых актуальных праблем, якія ўзнімаюцца ў класічнай літаратуры.
У аповесці А. І. Салжаніцына «Адзін дзень Івана Дзянісавіча» людзі, пад напорам склаліся акалічнасцяў, страцілі чалавечае аблічча. Тут няма імёнаў — галоўны знак — лагерны нумар. Сярод іх галоўны герой — Іван Дзянісавіч Шухов, які нягледзячы ні на што радуецца кожнаму пражытаму дню. Ён яшчэ можа праяўляць спачуванне і жаль да бліжняга.
Яскравы прыклад — Чацкі з камедыі А.
С. Грыбаедава «Гора ад розуму». Чацкі выступіў супраць грамадства. Ён выкрывае заганы фамусовского акружэння, чужога яму сваімі парадкамі — гэта угодніцтва, невуцтва, хабарніцтва. І робіць Чацкі гэта з уласцівай яму гарачнасцю, Фамусов ж таксама дае свой адказ. Неўзабаве Чацкого абвяшчаюць вар’ятам. Спрабуючы паказаць грамадству, шлях паляпшэння яго прылады Чацкі апынуўся непонят і высмеяў.
Таксама ў рамане Ф. М. Дастаеўскага «Ідыёт» паказана супрацьстаянне чалавека і грамадства. Галоўны герой — князь Леў Мышкін, шчырасць і дабрыня якога ўспрымаюцца іншымі як адхіленне; лічаць, што ён хворы розумам. Жаданне князя дапамагчы, яго адкрытасць ідзе насуперак з пецярбургскім грамадствам, дзе пануюць толькі інтрыгі і клопату аб уласным дабрабыце. Такое грамадства не разумее, і тым больш не ўпускае ў сябе Мышкіна. Хоць кожны бачыць і ў душы адчувае, наколькі ён ім патрэбны.
Сайт мае выключна азнаямляльны й навучальны характар. Усе матэрыялы ўзяты з адкрытых крыніц, усе правы на тэксты належаць іх аўтарам і выдаўцам, тое ж адносіцца да ілюстрацыйным матэрыялам. Калі вы з’яўляецеся праваўладальнікам якога-небудзь з прадстаўленых матэрыялаў і больш не жадаеце, каб яны знаходзіліся на гэтым сайце, яны неадкладна будуць выдаленыя.
Прыклад выніковага сачынення. Чалавек і грамадства
Ці можна жыць у грамадстве і быць ад яго вольным?
Чалавек створаны для грамадства.
Ён не здольны і не мае мужнасці
жыць адзін. (У. Блэкстоун)
Ці хочам мы гэта прызнаваць ці не, але кожны з нас нараджаецца і выхоўваецца ў калектыве, змяняецца, развіваецца, набывае тыя ці іншыя навыкі, погляды, псіхалогію дзякуючы ўплыву іншых людзей. А ізаляцыя прывяла б да поўнай дэградацыі асобы або адсутнасці асобы як такой у чалавеку. Чаму так адбываецца, ня складана зразумець: грамадства — сацыяльная з’ява, гістарычна развіваецца. І чалавек, які ўключаны ў грамадства, так ці інакш «вынужден9raquo; пераймаць культуру, мову, мараль і погляды гэтага аб’яднання людзей, становячыся носьбітам іх мовы, маралі і культуры. Як сказаў У.І. Ленін, «жыць у грамадстве і быць свабодным ад грамадства нельга».
Ці можна жыць у грамадстве людзей і не залежаць ад іх думкі, маралі, поглядаў, правілаў, законаў, гэта значыць быць свабодным? На гэтыя і іншыя пытанні і адказвае літаратура, разглядаючы чалавека і грамадства ў адзінстве.
Ф.М. Дастаеўскі ў філасофскім рамане «Злачынства і пакаранне» стварае вобраз Радзівона Раскольнікава, «попытавшегося9raquo; супрацьпаставіць сябе людзям, таму сацыяльнага атачэньня, якое, на думку героя, ламае чалавека, робіць яго ахвярай, слабой і бездапаможнай. Выратаваць чалавека ад грамадскага вар’яцтва — менавіта гэтая задача прыводзіць Раскольнікава да зусім амаральнай тэорыі пра «моцных гэтага свету», якія могуць здзяйсняць злачынствы, пераступаць праз грамадскія законы, то ёсць жыць у грамадстве і «быць свабодным» ад яго. Да такіх свабодным асобам герой рамана аднёс і сябе. І пралічыўся: відавочна амаральная тэорыя аб унутранай і знешняй свабоды, незалежнасці ад людзей прывяла яго да маральных пакут.
Успомнім Рабінзона Круза (Даніэль Дэфо «Востраў скарбаў»), які апынуўся на незаселенай выспе ў сілу вонкавых абставінаў. Вось, здавалася б, яна, такая жаданая свабода! Не атрымалася «быць свабодным ад грамадства». Нават штодзённая праца па ўладкаванні жылля, вырошчванню прадуктаў, здабывання пражытка і вопраткі не выратаваў героя ад адзіноты. Жаданне быць сярод людзей, жаданне зносін з імі сталі для яго галоўнай марай ў новага жыцця. Навучыцца быць свабодным ад усіх ён так і не змог.
Вядома, сацыяльныя грамадства шматстайныя. Іх імкнення, погляды, законы таксама. І ў літаратуры супрацьстаянне героя грамадству — любімая тэма
пісьменнікаў-класікаў. Чацкі, Пячорын, Базараў, Рудин, нават Лары з яго амаральнасцю і сябелюбнасць. Лёс гэтых герояў трагічная. Хоць бы таму, што, жывучы ў грамадстве, яны адмовіліся ад гэтае грамадства, паспрабаваўшы здабыць «свободу9raquo ;. Але ў тым — то і сэнс, што кожны з нас, з’яўляючыся часткай агульнай, мусіць не адмаўляць гэта агульнае, а змагацца за яго «чистоту9raquo; і маральнасць. Як сказаў Д. Мядзведзеў, супольнасць толькі тады стане прагрэсіўным ва ўсіх сэнсах, калі кожны з нас стане працаваць над сабой, а не супрацьстаяць усім.