Лейтматывам усёй аповесці «Капітанская дачка» стала тэма гонару і годнасці чалавека ў любых жыццёвых абставінах. Яна прасочваецца на прыкладзе станоўчых і адмоўных герояў аповесці.
Пётр Грынёў з’яўляецца прадстаўніком афіцэрскага дваранства, які, па радзе бацькі, абраў сур’ёзную службу, а не бессэнсоўнае гібенне ў сталіцы. З самага дзяцінства ён атрымліваў годнае выхаванне і ведаў, што па сумлення і гонару трэба жыць заўсёды. Грынёў быў чужы ўсяму злому і несправядлівым. Ставіўся дрыгатліва і клапатліва нават да свайго слузе Савельеў і незнаёмаму правадыру, які апынуўся бунтарём і ўцекачом. За дапамогу ён аддзячыў чужынца сваім заячым кажушком, тым, што было самага каштоўнага на той момант.
Вядома, любы высакародны ўчынак лёс заўсёды ўзнагародзіць. Хоць ніякай карысці Грынёў ў той момант не меў. Толькі само жыццё расставіла ўсё па месцах.
Вельмі яркім эпізодам у аповесці з’яўляецца другая і трэцяя сустрэча Пятра з Пугачовым.
Патрапіўшы ў палон, афіцэр Грынёў не губляе свайго годнасьці і не здраджвае імператрыцу, якой прысягаў ў вернасці. Не баючыся смерці, ён змагаецца за сваю пазіцыю перад бунтарём. Але Пугачоў, нягледзячы на яго бунтарства і народны дух, як і Грынёў, ведае законы гонару і годнасці. Ён захоплены яго гераізмам і адданасцю ідэалам. Таму вырашае памілаваць Грынёва, нягледзячы на тое, што Пётр не перайшоў на яго бок.
У гэтым эпізодзе Пушкін паказаў, што прыстойным і сумленным можа быць не толькі чалавек з вышэйшага саслоўя, але і звычайны прасталюднік валодае пачуццём уласнай годнасці і абавязку перад іншым чалавекам. Яшчэ раз такое супастаўленне мы бачым у эпізодзе, калі Пугачоў дапамагае Грынёва з вызваленнем Машы і адпускае іх.
Тэму гонару і годнасці Пушкін падае нам і з пазіцыі Машы. Простая дзяўчына з высакароднай сям’і пражывае свае дні ў вёсцы. Яна ўжо і не спадзяецца выйсці замуж, але лёс добразычлівая да яе і дорыць любоў да Грынёва, які таксама адчувае такое пачуццё. Вядома, у Машы была магчымасць удала выйсці замуж за Швабрина, але дзяўчына тонка адчувае яго фальш і подласць. Яна не можа выйсці па разліку, сумленне ёй гэтага не дазволіць зрабіць. Знаходзячыся ў палоне ў Швабрина, яна гатовая памерці, але не быць падуладнай яго волі. Нясмелая і баязлівая ў пачатку, Маша становіцца мужна і рашучай у барацьбе за свайго каханага. Каханне, а не багацце з’яўляецца сэнсам яе жыцця. Дзявочае гонар выратавана людзьмі, якія з’яўляюцца ворагамі на полі бою.
Пушкін у сваёй аповесці на прыкладзе станоўчых герояў даказаў, што ў любой сітуацыі можна заставацца чалавекам і не ісці супраць сваёй сумлення і гонару.
Сёння такая пазіцыя з’яўляецца актуальнай для многіх людзей, а аповесць дагэтуль цікавая сучаснаму чытачу.
Складанне »Капітанская дачка — Пушкін» складанне на тэму гонару ў аповесці А. С. Пушкіна «Капітанская дачка»
Грынёў і Швабрин ў аповесці А. С. Пушкіна «Капітанская дачка» Капітанская дачка Пушкін А. З
Грынёў і Швабрин — дзве розныя асобы. Але ёсць паміж імі нешта агульнае. Абодва маладыя, абодва афіцэры, абодва дваране. У дзяцінстве Грынёў гуляў з дваровымі хлапчукамі ў чахарду. Бацька адмовіўся адпраўляць юнага сына служыць у Пецярбург, а напісаў ліст даўняга сябра пад Арэнбург. Швабрин апынуўся ў Белогорск крэпасці з-за дуэлі. Ён ужо служыў у Піцеры і выпрабаваў ўсю прыгажосць жыцця. У крэпасці Швабрин высмейвае сям’ю каменданта, а Грынёў палюбіў і ня здзекуецца над іх няхітрай жыццём. Швабрин распавядаў пра дачку каменданта як пра «дасканалай дурнічкі». Ён схаваў, як ён беспаспяхова яе дамагаўся. Прычынай двубоі стала не толькі песня Грынёва, але і з-за таго, што ён не вытрымаў насмешак над Мар’яй Іванаўнай і за сям’ю Міронава.
Грынёў мог адмовіцца ад двубоі і данесці на Швабрина скаргу, але ён пайшоў на няроўны паядынак, абараняючы гонар самастойна. Швабрин і ня мог падумаць, што малады юнак акажа такое моцны супраціў. Убачыўшы, што супернік адцягнуўся, ён нанёс яму паражальны ўдар у грудзі. Грынёў не вагаўся, калі прыйшла вестка, што Пугачоў ідзе на Белогорск крэпасць. Швабрин ж адразу ўцёк да мяцежнікам і паспрабаваў загубіць яго пры пакараннях смерцю ў крэпасці. Толькі ўмяшальніцтва Савельича выратавала юнаку жыццё. Швабрин быў поўным эгаістам, і яго цікавасць да Машы Міронавай быў таксама эгаістычным, Грынёў жа наадварот, хацеў вызваліць каханую ад злыдня. У гэтым яму дапамог Пугачоў, яму спадабалася адкрытасць і сумленнасць Пятруша. Ён дараваў Швабрина і адпусціў Пятра з Мар’яй Іванаўнай. Пасля гэтага праз некалькі гадоў Грынёў ажаніўся з Машай і яны жылі ў бацькоў у Сімбірске.
Па-мойму, Пушкін нездарма выкарыстоўвае прыказку «Беражы гонар». Прайшоўшы праз шэраг выпрабаванняў, Грынёў вырас з дваровага хлапчукі ў годнага і сумленнага афіцэра-двараніна. А Швабрин як быў, такім і застаўся: эгаістам, здольным на подлыя і нізкія ўчынкі.