Раман Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна «Дуброўскі» з’яўляецца выкрывальным супрацьпастаўленьнем гонару падману, памешчыцкай улады прыгоннаму бяспраўю, разгульнай прапальванне жыцця бедняка існавання.
Пушкін ўвасобіў у вобраз Троекурова ўсе заганы дваранскай шляхты. Подлы падман лічыўся нормай сярод такіх багатыроў. Кіравацца высокімі маральнымі прынцыпамі лічылася ніжэйшых заняткам, доляй слабых свету гэтага.
Троекуров быў некіравальным ў сваіх дэспатычных схільнасцях і бясконцых здзеках не толькі над сваімі сялянамі, але і над гасцямі, роўнымі яму па саслоўя і рангу. Улада грошай зачыняла раты ўсім незадаволеным.
Такая з’ява звыкла для ходу гісторыі многіх дзяржаў. Не нова яно і для Расіі. Аўтар апісвае сітуацыю, якая склалася, ужываючы такія словы, абароты, параўнанні і выбіраючы сюжэты так, што чытачу становіцца ясна: пісьменнік з вялікім спачуваннем ставіцца да зняважанай бясчынствам баку. Выразна прасочваецца пушкінская іронія з нагоды бязмежжа, учыняць Троекуровым, то бок панскай шляхтай наогул.
Майстэрску параўноўвае аўтар жыццё сялян з сабачай доляй. У той час, калі людзі галадаюць і бядуюць з-за прагнасці і подласці памешчыка, яго сабакі атрымліваюць найсмачную ежу, медыцынскую дапамогу, догляд, не ведаюць што такое холад і тулянні.
Прататыпам Троекурова выступае Дуброўскі-старэйшы. Ён разважлівы, сумленны, прыстойны і справядлівы. Але адданасць высокім ідэалам аказваецца слабым звону манет і Троекуров незаконна атрымлівае маёнтак Дуброўскага ў свае ўладанні. Несправядлівасьць і падман зноў перамагаюць.
Сяляне не хочуць страшнай долі, але баяцца выказаць услых свае пратэсты. Мора людскіх жыццяў становіцца ўсё меней спакойным, прадракаючы будучую буру. Самай вялікай хваляй, набегла на памешчыцкія берага, стаў ашуканы спадчыннік Уладзімір Дуброўскі. Усе народнае абурэньне выплюхнулася ў яго помсты Троекурову.
Аўтар уклаў у вобраз Уладзіміра рамантычныя рысы і высокамаральныя прынцыпы. Аўтар ідэалізуе Дуброўскага, праводзячы нябачную паралель паміж яго чынам і надзеяй на светлую будучыню, на лепшую долю рускага народа.
Пушкін падводзіць апавяданне да перамогі дабра над злом, весялосці справядлівасці і росквіту сумленнасці сярод адносін у грамадстве. Ён пакідае шчыліну для вяртання змагароў справядлівасці, даўшы магчымасць Дуброўскі і таварышам знікнуць, пазбегнуўшы пакарання.
Два памешчыка (паводле рамана А.С. Пушкіна «Дуброўскі»)
У аснову рамана А. С. Пушкіна «Дубровский9raquo; пакладзена сітуацыя, тыповая для ўзаемаадносін паміж памешчыкамі таго часу, няроўнымі па сваім матэрыяльным становішчы. Аднак, нягледзячы на ярка выражаны канфлікт паміж багатым Троекуровым і бедным Дуброўскай, паміж гэтымі персанажамі нямала агульнага.
Дуброўскі і Троекуров былі аднагодкамі, іх жыццёвы шлях пачынаўся з роўных пазіцый. Памешчыкі былі таварышамі па службе. Кожны з іх быў жанаты па каханні, але застаўся ўдаўцом. У Троекурова была адзіная дачка Маша, а ў Дуброўскага — сын Уладзімір. Яны з’яўляліся прадстаўнікамі аднаго саслоўя, мелі падобнае выхаванне. Пэўная падабенства прасочваецца гэтак жа ў рысах іх характараў і перавагах. Напрыклад, абодва памешчыка любілі паляванне.
Аднак, адрозненні паміж Дуброўскі і Троекуровым былі ўсё ж істотней, чым падабенства. У першую чаргу, яны складаліся ў дачыненні да да сялян, ды і да сэнсу жыцця ў цэлым. Андрэй Дуброўскі заўсёды быў справядлівы ў адносінах да сваіх сялянам, а тыя яго за гэта любілі і паважалі. Дуброўскі асуджаў Троекурова за яго несправядлівае стаўленне да простых людзей, што і паслужыла падставай да трагічнага канфлікту паміж даўнімі сябрамі.
Дуброўскі быў хоць і бедным, але гордым і незалежным чалавекам з абвостраным пачуццём уласнай годнасці. Ён адрозніваўся ад астатніх памешчыкаў з акружэння Троекурова тым, што быў здольны ўпэўнена і спакойна адстойваць свой пункт гледжання.
Кірыла Пятровіч Троекуров быў значна багацей Дуброўскага. Ён меў сувязі і карыстаўся аўтарытэтам у грамадстве. Адзіны чалавек, якога ён паважаў і да чыйго меркавання прыслухоўваўся, гэта быў Андрэй Дуброўскі. Троекуров нават прапаноўваў парадніцца, выдаўшы замуж сваю дачку Машу за Уладзіміра Дуброўскага. Аднак Дуброўскі-старэйшы і тут праявіў мудрасць і незалежнасць свайго характару. Ён лічыў, што няроўны шлюб не прынясе нікому шчасця.
Складанасць характараў абодвух герояў прывяла да сур’ёзнай варожасьці, у выніку якой Уладзімір Дуброўскі пазбавіўся сваёй спадчыны, а яго бацька памёр, не вытрымаўшы перажыванняў, выкліканых гэтымі падзеямі.