У 2014/2015 навучальным годзе ў ОГЭ па рускай мове, акрамя сачынення-развагі на лінгвістычную тэму (заданне 15.1) з’явіліся яшчэ 2 варыянты тэм — разваг на маральна-этычную тэму. У заданні 15.2 змяшчаецца цытата з тэксту, сэнс якой трэба растлумачыць, падмацаваўшы свае развагі двума прыкладамі-аргументамі з тэксту. У заданні 15.3 прыводзіцца паняцце, якому трэба даць вызначэнне сваімі словамі і напісаць «Што такое …? 9raquo; з двума прыкладамі-аргументамі з прыведзенага тэксту і з жыццёвага вопыту. Які з гэтых двух варыянтаў пераважней выбраць на экзамене?
У пачатку мінулага навучальнага года я вырашыла, што буду рыхтаваць дзевяцікласнікаў да абедзвюх тэмах (15.2 і 15.3), каб у іх быў выбар паміж імі на экзамене. Калі на першым занятку я запыталася ў кожнага: «Якая тэма для цябе лягчэй?», То яны адказалі, што хочуць узяць 15.3. Ці сапраўды яна лягчэй?
Разгледзім спецыфіку абодвух заданняў твораў ОГЭ па рускай мове.
У тэме 15.2 трэба прааналізаваць цытату, суаднесці яе з ідэяй тэксту і напісаць, як вучань гэтую цытату зразумеў. Гэта і будзе тэзісам дадзенага сачынення. А ў тэме 15.3 трэба прывесці вызначэнне дадзенага маральна-этычнага паняцці (напрыклад, сяброўства, чалавечнасць, дабрыня і інш.). Другое, несумненна, лягчэй, так як патрабуе ад вучня толькі добрай памяці, у адрозненне ад першага — у ім, каб сфармуляваць тэзіс сачыненні, трэба папярэдне старанна прааналізаваць увесь тэкст, і калі цытата будзе зразуметая вучнем няправільна, то за гэта будуць зніжаны балы.
- 2) Асноўная частка — доказы-аргументы.
У тэме 15.2 трэба знайсці нумары прапаноў, якія пацвярджаюць зыходны тэзіс. Праца гэтая патрабуе ад навучэнца пэўнай карпатлівасці, так як прыклады з тэксту павінны дакладна адпавядаць сэнсу прыведзенай ў заданні цытаты, і аб’ём фрагмента з тэксту, выкарыстаны ў якасці прыкладу, не павінен быць занадта грувасткім. Акрамя таго, неабходна прывесці сваё микрорассуждение з нагоды таго, як гэты прыклад адпавядае цытаце, што само па сабе досыць працаёмка. У тэме 15.3 ўсё прасцей: дастаткова ўзяць вялікі прыклад з дадзенага тэксту або з жыццёвага вопыту і растлумачыць толькі яго самы агульны сэнс, не ўдаючыся ў дэталі. Дарэчы, Сеніна Н.А. у метадычных рэкамендацыях раіць замест прыкладу з жыццёвага вопыту браць прыклад з мастацкай літаратуры, што таксама значна палягчае працу вучня, так як ён аперуе гатовым матэрыялам, а не вымушаны падбіраць прыдатны прыклад сам.
У абедзвюх тэмах падобны — неабходна абагульніць сказанае, яшчэ раз вярнуўшыся да галоўнай думкі (у 15.2) або да вызначэння паняцця (у 15.3), і зрабіць канчатковы вывад (15.2) або паказаць значэнне паняцця не толькі для вучня, але і для людзей наогул ( 15.3). І з тым, і з іншым усе вучні спраўляюцца больш-менш аднолькава.
Такім чынам. На першы погляд, тэма 15.3 лягчэй, чым тэма 15.2, так як больш арыентавана на агульную эрудыцыю навучэнца, а не на яго аналітычныя здольнасці. І тым не менш на экзамене мае вучні выбралі менавіта тэму 15.2! Чаму? Вельмі проста. Які сярэднестатыстычны дзевяцікласнік можа запомніць (і будзе гэта рабіць) 20-30 азначэнняў маральна-этычных паняццяў з слоўніка?
Ніжэй я прыводжу 2 сачыненні вучаніцы, напісаныя напярэдадні іспыту ОГЭ па рускай мове. Сам экзамен яна здала на 38 балаў з 39 магчымых.
Узяты 3-ці варыянт са зборніка «ОГЭ. Тыпавыя экзаменацыйныя варыянты ». Пад рэд. І.П. Цыбулька. 2015 г.
У дадзеным урыўку ўтрымліваецца галоўная думка тэксту. Яе я разумею так: Вольга, даведаўшыся пра тое, што яе блізкая сяброўка абмяркоўвае яе вершы і смяецца над імі, піша выкрывальны верш, у якім Лена павінна будзе пазнаць сябе. Гэта павінна будзе збянтэжыць яе і пасарамаціць. Лена, пачуўшы гэты верш, усё разумее і адчувае страх, бо баіцца страціць Вольгу — сваю лепшую сяброўку. Ёй, безумоўна, становіцца сорамна за тое, што яна смяялася над яе вершамі і называла іх «недарэчнымі».
Першы прыклад, які даказвае маю думку, можна знайсці ў прапановах №24-33. У іх Вольга, нягледзячы на свой мяккі характар, знаходзіць выйсце з сітуацыі, якая склалася. Даведаўшыся пра здраду сяброўкі, яна разумее, што не зможа высветліць прама ў Лены, ці праўда тое, што яна смяялася над яе вершамі. Яна вырашае напісаць выкрывае верш і прадэкламаваў яго сяброўцы.
Другі прыклад, які пацвярджае маю думку, змяшчаецца ў прапановах №40-46 і 52-53. Вольга чытае свой верш Алены і назірае за яе рэакцыяй. Яна разумее, што ўсё гэта праўда і Лена смяялася над яе вершамі, але, замест таго каб пакрыўдзіцца на сваю сяброўку і спыніць зносіны, Вольга даруе Лену. Яна дае ёй шанец захаваць іх сяброўства, яна спадзяецца на яе сумленне, і Лене становіцца сорамна: яна разумее, што былі няправільныя. У выніку мы назіраем шчаслівы фінал: дзяўчаты на працягу доўгіх гадоў застаюцца сяброўкамі і цэняць дружбу адзін аднаго.
У заключэнне хацелася б сказаць пра тое, што дружба вельмі неабходная і важная для чалавека. Сапраўдныя сябры патрэбныя яму як ежа і паветра. Галоўныя вартасці сапраўдных сяброў — уменне падтрымаць, выслухаць, шчыра парадавацца поспеху аднаму і ўменне дараваць. Толькі ўменне дараваць можа захаваць сапраўдную дружбу.
Дружба — блізкія адносіны, заснаваныя на ўзаемным даверы, прыхільнасці і агульнасці інтарэсаў. Сябры — людзі, якія могуць падзяліць тваё гора і поспех, дараваць табе, калі спатыкнуцца.
Прыклад сапраўднага сяброўства можна знайсці ў дадзеным тэксце. Вольга змагла дараваць Лену і захаваць з ёй дружбу на многія гады. Яна не пайшла на адкрыты канфлікт, каб выкрыць Лену і яе здрада. Яна паклала на сумленне Лены, якая зразумела, што паступала няправільна па дачыненні да сяброўкі. Крывадушнасць Лены ледзь было не разбурыла іх сяброўства з Вольгай, але яна своечасова ўсё зразумела, выправілася і захавала сяброўства з Вольгай.
Другі прыклад сапраўднага сяброўства можна знайсці ў творы А.Гайдара «Цімур і яго каманда». Бацька Жэні прыязджае ў Маскву ўсяго толькі на тры гадзіны, каб пабачыцца з дочкамі. Але ў гэты час Жэня знаходзіцца на дачы, яна не паспявае на апошнюю электрычку да Масквы. Яна лічыць, што ўжо не ўбачыць бацькі. І тут яна сустракае Цімура, якому і распавядае ўсё. Ён, трынаццацігадовы хлапчук, бярэ без попыту матацыкл дзядзькі і вязе Жэню ў Маскву. Яны ледзь паспяваюць убачыцца з бацькам Жэні. Але нават за гэтыя некалькі хвілін, праведзеных у грамадстве яе бацькі, яна ўдзячная Цімуру. Ён падтрымаў яе і дапамог ёй у цяжкай сітуацыі, рызыкуючы даверам дзядзькі і нават жыццём, так як даволі небяспечна ехаць на матацыкле позна ўвечары. Жэня і Цімур — сапраўдныя сябры, гатовыя на ўсё дзеля адзін аднаго.
У заключэнне хацелася б сказаць пра тое, што дружба вельмі неабходная і важная для чалавека. Сапраўдныя сябры патрэбныя яму як ежа і паветра. Чым больш у чалавека сяброў, тым больш упэўненым ён сябе адчувае. Бо калі цябе атачаюць людзі, на якіх чалавек можа разлічваць, тым больш спакойным яго жыццё.
Cочинение на тэму Сумленнасць — разважанне ОГЭ 15.3 — 9 клас
У кожнага сваё разуменне аб сумленнасці. Як па мне, дык гэта чалавек, які не падманвае у першую чаргу сябе, а потым ужо навакольных.
Сумленны чалавек ніколі не баіцца сказаць праўду ў вочы, якой бы яна не была, а не пускае за спіной плёткі. Ён паважае навакольных не залежна ад таго блізкі гэта ці чужой яму чалавек. Шчыра любіць родных, шануе рэпутацыяй і даверам да яго, шануе тое, што мае і ніколі не прыкідваецца, малюючы сябе лепш, чым ёсць на самай справе. Той, хто называецца «сумленным» заўсёды працуе на сумленне і яму ніколі не будзе за сябе сорамна. Гэта малая частка якасцяў «сумленнага чалавека», але, як па мне, яны самыя галоўныя і верныя.
9 клас, 15.3, ОГЭ, аргументы.
З дзяцінства нас вучылі, што хлусіць — гэта нядобра, але ніколі не тлумачылі чаму. Чалавек можа хлусіць для добрых мэтаў, але ніколі не задумваецца пра наступствы. Наступствы могуць быць самыя розныя, бо калі — небудзь таемнае, становіцца відавочным. Неўзабаве, схлусіць чалавек, губляе да сябе давер. Блізкія людзі не змогуць верыць яму, бо раз ён ужо схлусіў. Вядома, адна справа, калі чалавек што — то не дагаварыў і зусім іншае, калі ён схлусіў блізкаму чалавеку, напрыклад аднаму. Пасля такога наўрад ці гэты чалавек зможа быць сапраўдным сябрам.
Да хлусні таксама ўсе ставяцца па — рознаму. Для каго — то схлусіць — гэта як схадзіць у краму. Некаторыя ж людзі, схлусіць, потым усё пераасэнсоўваюць, і іх мучыць сумленне. Яны хочуць расказаць пра свой учынак, але баяцца рэакцыі ашуканага чалавека. Хто — то легкадумна ставіцца да таго, што чалавек яму схлусіў. Ён нават не мяркуе, што так можа працягвацца ўсё жыццё.
Я лічу, што трэба казаць праўду, якой бы яна не была. Некаторыя людзі могуць сказаць прамалінейна, і не задумваючыся аб наступствах, тым самым раняць чалавека. У такіх выпадках, перш чым сказаць варта падумаць, а затым паднесці гэта ў больш мяккай форме. Магчыма, для пачатку варта падрыхтаваць чалавека, калі гэта што — то сапраўды сур’ёзнае.
Варта ўсяго толькі паставіць сябе на месца гэтага чалавека і падумаць, што б зрабіў ты, калі б табе зманілі. Таму, варта задумацца пра пачуцці іншага чалавека, калі ты яму хлусіш. Не варта думаць, што гэта пройдзе проста так. Бо заўсёды знойдзецца іншы чалавек, які соврет і табе. Гэта значыць уся твая хлусня неўзабаве да цябе і вернецца.
У сумленным чалавеку ты можаш быць упэўнены і яму можна давяраць. З хлуслівымі людзьмі ўсё больш складана. Яны могуць сказаць, што больш такое не паўторыцца, але ж гарантыі няма. Ён таксама зможа нахлусіць ці здрадзіць і ў другой, і ў трэці раз. Такіх людзей трэба адразу вылічаць і імкнуцца як мага менш з імі мець зносіны.
У любым выпадку да сумленным людзям і ставяцца па — іншаму. Бо мала каму захочацца таго, каб яго сябар маніў яму.
Варта імкнуцца да таго, каб быць сумленным. Аднак, сумленных людзей не заўсёды разумеюць, а асабліва тыя, хто так любіць хлусіць. Трэба яшчэ з самага ранняга дзяцінства прывіваць дзіцяці тое, што хлусіць — гэта дрэнна. Адных слоў мала і таму варта канкрэтна ўсё растлумачыць і нават прывесці канкрэтныя прыклады.
Некалькі цікавых твораў
У камедыі Дзяніса Фонвизина нямала адмоўных герояў, якіх аўтар высмейвае, паказваючы іх глупства. Але ёсць і прыстойныя персанажы, якія выказваюць у п’есе погляды самога Фонвизина
Немагчыма не захапіцца карцінай М.А. Урубеля «Царэўна-Лебедзь». Намаляваны на ёй сюжэт зачароўвае. Тут пануе нейкая таямнічая, загадкавая і нават містычная атмасфера.
Мяне цікавяць вельмі многія рэчы, такія як астраномія, палеанталогія, праграмаванне. Прытым, праграмаванне мне падабаецца больш за ўсё
Гэтая паэма — сама цалкам гэтае пытанне. Мужыкі-спрачальнікі вырашаюць пайсці па Русі — адказ шукаць. Вядома, не абыходзіцца без чараўніцтва: тут абрус чароўная не толькі ім рыхтуе, але яшчэ і сцірае.
Сёння я буду разглядаць выдатную фатаграфію, зробленую вядомым Савецкім фатографам і яшчэ шмат у чым таленавітым чалавекам Вадзімам Яўгенавічам Гиппенрейтером.