Аповесць адкрываецца аўтарскім адступленнем пра лёс станцыйных даглядчыкаў — годных спагады чыноўнікаў 14-га класа, на якіх кожны падарожны лічыць сваім абавязкам спагнаць раздражненне. Сам апавядальнік аб’ездзіў ўсю Расію і ведаў многіх станцыйных даглядчыкаў. У памяць аб адным з іх, Самсона Вырине, «наглядчыка почтённого саслоўя, напісаная гэтая аповесць».
У траўні 1816 г. апавядальнік праязджае праз невялікую станцыю. На станцыі Дуня, прыгажуня дачка наглядчыка, падае гарбату. На сценах пакоя вісяць малюнкі, якія паказваюць гісторыю блуднага сына. Апавядальнік і наглядчык з дачкой разам п’юць гарбату, перад ад’ездам падарожны цалуе Дуню ў сенцах (з яе згоды).
Праз некалькі гадоў апавядальнік зноў трапляе на тую ж станцыю. Наглядчык вельмі пастарэў. На пытанні пра дачку ён не адказвае, але пасля шклянкі пуншу становіцца гаманкі. Распавядае, што 3 гады таму малады гусар (ротмістр Мінскі) правёў некалькі дзён на станцыі, прыкідваючыся хворым і падкупіўшы лекара. Дуня яго даглядала. Папраўлюся, ротмістр збіраецца ў дарогу, выклікаецца падвесці Дуню да царквы і вязе яе з сабой. Страціўшы дачка, стары бацька захворвае ад гора. Акрыяўшы, ён адпраўляецца ў Пецярбург шукаць Дуню. Мінскі адмаўляецца аддаць дзяўчыну, падсоўвае старому грошы, той выкідвае асігнацыі. Увечары наглядчык бачыць дрожкі Мінскага, варта за імі і такім чынам высвятляе, дзе жыве Дуня траціць прытомнасць, Мінскі праганяе старога. Наглядчык вяртаецца на станцыю і больш ужо не спрабуе шукаць і вяртаць дачка.
Апавядальнік трэці раз праязджае праз гэтую станцыю. Пазнае, што стары наглядчык спіўся і памёр. Просіць паказаць яму магілу. Хлапчук-правадыр распавядае, што аднойчы на магілу прыязджала прыгожая пані з трыма дзецьмі, заказвала малебен і раздавала шчодра чаявыя.
/ Кароткія ўтрымання / Пушкін А.С. / Станцыйная наглядчык / Варыянт 1
Глядзі таксама па твору «Станцыйная наглядчык»:
Мы напішам выдатнае складанне па Вашым замове ўсяго за 24 гадзіны. Унікальнае складанне ў адзіным экземпляры.
«Станцыйная наглядчык», кароткі змест аповесці Пушкіна
Пачынаецца аповесць з лірычнага адступлення апавядальніка аб тым, што станцыйны наглядчык — гэта «Існы пакутнік чатырнаццатага класа» (Самы найніжэйшы чын). Яму няма спакою ні днём, ні ноччу, вандроўцы спаганяць на ім назапашаную падчас язды прыкрасць на тое, што «Надвор’е непераносная, дарога кепская, фурман ўпарты, коні не вязуць». «Ва ўсім вінаваты толькі станцыйны наглядчык!» — вось выснова тых, хто ездзіць па расійскіх дарогах і чакае на паштовай станцыі коней.
Сам апавядальнік упэўнены, што наглядчыкі на самай справе вельмі мірныя людзі, «Сціплыя ў дамаганнях на ўшанаванні», яны ад прыроды паслужліва і не занадта-то любяць грошы. Аднойчы ён пазнаёміўся з такім наглядчыкам, якога звалі Самсон Вырин. Яму было каля пяцідзесяці гадоў, быў ён яшчэ бадзёры і свежы, жыў ён зь чатырнаццацігадовы дачкой Дуне дзіўнай прыгажосці, а жонка ўжо даўно памерла.
Апавядальнік трапіў пад праліўны дождж, і наглядчык адправіў дачку за самаварам. У чаканні гарбаты малады чалавек пачаў разглядаць малюнкі, якія ўпрыгожвалі «Пакорную, але ахайна мясціна». Малюнкі малявалі прытчу пра блуднага сына. Калі Дуня вярнулася з самаварам, яна не магла не заўважыць, якое ўражанне зрабіла на госця. Маленькая какетка апусціла блакітныя вочы, але размаўляла без усялякай нясмеласці і на развітанне нават дазволіла сябе пацалаваць.
Неўзабаве апавядальнік зноў апынуўся ў тых месцах і заехаў на станцыю пабачыць Дуню. Увайшоўшы ў пакой, герой даведаўся старыя карцінкі, але не даведаўся самога гаспадара: Самсон Вырин жудасна пастарэў. Сівізна, глыбокія маршчыны, няголены твар, згорбленая спіна — чатыры няпоўных года бадзёрага мужчыну ператварылі ў кволага старога. Спачатку ён нічога не адказваў на роспыты пра Дуні, але за шклянкай пуншу разгаварыўся.
Ён распавёў, што тры гады таму да яго ўвайшоў едучы ў ваеннай шынялі і запатрабаваў коней, аднак, убачыўшы Дуню, не толькі не разгневаўся з-за адсутнасці такіх, але нават пагадзіўся пачакаць і замовіў вячэру. Зняўшы шапку, ён апынуўся маладым гусарам. Калі з’явіліся свабодныя коні, наглядчык загадаў запрэгчы іх у буду праезджага, але таго зрабілася млосна: у яго разбалелася галава, ён ляжаў амаль без прытомнасьці.
На наступны дзень яму стала горш, і Дуня ўвесь час праводзіла з хворым. Які прыехаў лекар пагаварыў з ім па-нямецку і абвясціў, што праз два дні ён можа адправіцца ў дарогу. Праз дзень гусар паправіўся, добра заплаціў за пастой і, адпраўляючыся дадому, у Пецярбург, прапанаваў Дуні пракаціцца з ім да царквы. Вырин, нічога не падазраючы, не забараніў, а падбадзёрыў баязліва дачка, і яна села ў буду побач з гусарам.
Дзяўчына не вярталася, і наглядчык пайшоў да царквы, але дзяк сказаў, што Дуні не было. Які вярнуўся ўвечары фурман сказаў, што Дуня з’ехала з гусарам. Для старога гэта стала ударам, і ён злёг. Ледзь акрыяўшы ад хваробы, Вырин ўзяў у паштмайстра двухмесячны адпачынак і адправіўся пешшу ў Пецярбург шукаць блудны дачка.
Спыніўшыся ў былога калегі, Вырин даведаўся, што гусар — гэта ротмістр Мінскі, а жыве ў Демутовом карчме. З раніцы ён стаяў ужо ў пярэдняй: Мінскі выйшаў да яго ў халаце, але потым даведаўся і завёў у кабінет. Вырин са слязамі папрасіў вярнуць яму Дуню, і ротмістр прызнаў, што вінаваты, але запэўніў, што дзяўчына будзе з ім шчаслівая. Ён сунуў нешта ў рукаў старому і выставіў яго на вуліцу. Вырин зразумеў, што гэта грошы, скамячыў іх і выкінуў.
Бліжэй да вечара наглядчык ўбачыў, як Мінскі ўваходзіць у нейкі дом, ён рушыў услед за ім у асветлены пакой, дзе ўбачыў Дуню, апранутую ва ўсе самае моднае. Яна сядзела на ручцы крэсла і перабірала валасы Мінскага, гледзячы на яго з любоўю. Яна падняла галаву, убачыла бацьку і страціла прытомнасць. Тады разгневаны ротмістр прагнаў няшчаснага бацькі, і той вымушаны быў вярнуцца дадому да ранейшай пасады.
Гэтая гісторыя кранула сэрца апавядальніка: пасля ён доўга не мог забыць старога наглядчыка і яго Дуню. Калі праз шмат гадоў ён зноў апынуўся ў тых месцах, станцыя была знішчана, а ў доме наглядчыка, памерлага год таму, жыла сям’я півавара. Герою захацелася паглядзець на магілу няшчаснага п’яніцы-старога, і сыночак півавара падахвоціўся яго праводзіць на могілках.
Хлопчык расказаў, што летам прыязджала на магілу пані з трыма дзецьмі, у «Карэце ў шэсць коней», дала яму пятак срэбрам, потым доўга ляжала на магіле былога наглядчыка і пасля замовіла службу ў папа. Так шчасліва склаўся лёс Дуні, якую бацька лічыў ўжо зніклых і жадаў ёй магілы, каб не мучылася.