Сярод дзеючых асоб рамана ёсць дзве гістарычныя постаці: імператрыца Кацярына і Пугачоў. Кацярына з’яўляецца толькі ў канцы рамана як асоба эпізадычнае, і яе вобраз не раскрыты да канца. Больш шырока і рэалістычна раскрыты вобраз Пугачова.
Пугачоў упершыню з’яўляецца перад намі ў чале II рамана ў ролі выпадковага дарожнага спадарожніка Грынёва. Яго стрыманасць і ўменне арыентавацца ў абстаноўцы ратуюць Грынёва падчас бурану. Гэтая ж кіраўнік знаёміць нас з знешнасцю і народным мовай Пугачова. У другой частцы рамана лёс зноў сутыкае з ім Грынёва. Пугачоў ўмее плаціць дабром за паслугу, аказаную яму калі-то: ён пазбаўляе Грынёва ад смерці, адпускае яго на волю і дапамагае выратаваць Марью Іванаўну. Пугачоў трымае сябе з Грынёва проста і велікадушна, хоць Грынёў і не хавае, што лічыць яго самазванцам (гл. VIII]. Паўстанне Пугачова для Грынёва — «бунт, бессэнсоўны і бязлітасны». Тым не менш сімпатыя да правадыра паўстання прымушае Пятра Андрэевіча пазней шкадаваць аб яго пакарання.
Асоба Пугачова як правадыра паўстання раскрываецца ў другой частцы рамана.
У характары яго шмат станоўчых рысаў: смеласць, прыродная знаходлівасці і розум, знаходлівасць, настойлівасць, справядлівасць, велікадушнасць. Гэтыя бакі яго характару робяць яго надзвычай папулярным у прыгнечанай народнай масе. Ён смела вядзе за сабой народ. За Пугачовым ідуць і прыгнечаныя народы Паволжа і Урала (башкіры, казакі), і прыгонная сялянская маса, і Горнозаводск рабочыя, і казацтва. Заклікі яго, напісаныя простым і выразным мовай, вырабляюць на народ вельмі моцнае ўражанне. Праўда, Пугачоў жорсткі і хуткі на расправу. Так, ён без роздумаў адпраўляе на шыбеніцу капітана Міронава і Івана Ігнатавіча. Але жорсткасць гэтая была натуральна абумоўлена законамі той класавай барацьбы, сцяг якой ён падняў. Такі Пугачоў як правадыр сялянскай масы.
Пугачоў у рамане — не кат і ня разбойнік, як малявалі яго многія сучаснікі Пушкіна, а вялікадушны, нават высакародны чалавек. Такі малюнак Пугачова ў дні Пушкіна мела, несумненна, прагрэсіўны характар і спрыяла больш аб’ектыўнаму погляду на асобу правадыра народнага паўстання.
Складанне па аповесці «Капітанская дачка»
Аляксандр Сяргеевіч Пушкін напісаў сваю аповесць «Капітанская дачка» па матэрыялах пра сялянскае паўстанне Емяльяна Пугачова. Гэта паўстанне адбывалася ў Расіі ў XVIII стагоддзі. Паэт вывучыў вялікую колькасць дакументаў і апісанняў гэтага знакамітага паўстання, працаваў у архівах.
Аповяд у гэтым творы вядзецца ад імя маладога двараніна Пятра Грынёва, які распавядае пра падзеі сваёй уласнай жыцця. Мне падабаецца гэты персанаж аповесці. Грынёў — смелы, сумленны і прыстойны чалавек. Ва ўмовах народнай вайны, падвяргаючыся смяротнай небяспекі, ён не выпусціў свайго гонару, не пайшоў на подласць і здрада. Нягледзячы на маладосць, ён здолеў захаваць годнасць, трымаць сваё слова і яшчэ дапамагаць іншым людзям (напрыклад, Машы).
Вобраз Пугачова паказаны А.С. Пушкіным не зусім так, як было прынята ў яго часы. Вядома, тут распавядаецца і пра злачынствы, жорсткасці, якія здзяйсняліся па загадзе Пугачова, але ўсё-такі гэты чалавек апісваецца з непрыхаванай сімпатыяй. Емяльян Іванавіч шмат у чым вельмі дапамог Пятруша Грынёва, адплаціў яму дабром за дабро, і той цалкам ацаніў гэтую дапамогу. Нягледзячы на тое, што Грынёў — дваранін, класавы праціўнік Пугачова, ён усё ж такі сумленна і аб’ектыўна распавядае на старонках аповесці пра добрых якасцях гэтага чалавека.
Галоўная гераіня дадзенага творы — дачка капітана Міронава, Маша. Я думаю, яна шмат у чым падобная на двух іншых пушкінскі гераінь — Таццяну і Вольгу Ларыных. Яе знешнасць нагадвае апісанне Вольгі. У яе круглы твар, светлыя валасы, на шчоках — румянец. А вось па характары Маша больш нагадвае нам Таццяну. Яна сціплая, верная, здольная на сапраўднае каханне і смелы ўчынак. Гэта — такі ж па-сапраўднаму рускі характар, як у Таццяны Ларынай.
Персанажы «Капітанскай дачкі» малююцца вельмі таленавіта, як жывыя. Гістарычныя падзеі, займальны і драматычны сюжэт, шчаслівы фінал — усё гэта прыцягвае чытачоў дадзенай аповесці.