Апавяданне «Allez!», Напісаны ў 1897 годзе, адносіцца да кіеўскага перыяду творчасці А. І. Купрына. У гэты час тэма цырка дамінавала ў творах пісьменніка. Аповяд азагалоўленая французскім словам «Allez!» ( «Наперад!») — вядомым цыркавым воклічам, якія суправаджалі небяспечныя і эфектныя трукі.
Жанр твора — аповяд, створаны ў рэчышчы традыцый рэалізму. Асаблівасці твора — лаканізм, тонкі псіхалагічны аналіз ў малюнку галоўных герояў.
асноўнай тэмай твора з’яўляецца каханне — шчырая, непадзеленае каханне на фоне жыцця цыркавых артыстаў.
Сутыкненне дабра і зла, духоўнай прыгажосці і духоўнага уродства дасягае ў аповедзе найвышэйшага трагедыйнасці напалу.
Аўтар падымае ў сваёй мініяцюры вельмі складаныя філасофскія пытанні, разважаючы пра адзіноту чалавека сярод іншых людзей, аб адчаі і волі да жыцця, пра сілу і слабасці чалавека.
Пісьменнік акцэнтуе ўвагу на ролі дзяцінства для далейшай жыцця чалавека, на прыкладзе лёсу Норы пацвярджаючы думка, што «ўсе мы родам з дзяцінства».
Аналіз сюжэтна-кампазіцыйных асаблівасцей аповеду
Кампазіцыя творы лінейная. З дапамогай паўтаральнага словы «Allez» Купрын стварае эфект слайдового паказу жыцця Норы, арганізуючы такім чынам падзейна час у аповядзе.
Слова «Allez» гуляе важную кампазіцыйную ролю: ім пачынаецца і заканчваецца апавяданне, надаючы замкнёнасць і цэласнасць твора. Гэта халоднае слова сугучна свеце жорсткасці і абыякавасці, у якім жыве Нара.
У аснове сюжэтнай схемы ляжыць гісторыя першага кахання юнай циркачки Норы. 16-гадовая дзяўчына улюбляецца ў заезджага блазна Менотти — першага ў жыццi чалавека, які звярнуў на яе ўвагу. Трагічнасць лёсу Норы ў тым, што Менотти — яе першая, даверлівая і шчырая любоў. Сіраце-циркачке, не якая ведала, што такое каханне наогул, любоў была неабходная як паветра. Нара узводзіць Менотти на п’едэстал, бачачы ў ім «амаль бога». Менотти ж праз год ненаяда Норай і сыходзіцца з другога актрысай цырка. Не ўяўляючы свайго жыцця без Менотти, якая была адхіленая і ашуканая каханым, Нара вырашаецца на адчайны крок.
Купрын здолеў падняць традыцыйны сюжэт «любоўнага трыкутніка» ад узроўню звычайнай меладрамы да глыбока рэалістычнай трагедыі. У аповедзе пра першае каханне усё проста і трагічна. Л. Н. Талстой, прачытаўшы ўголас у 1907 г. «Allez!», Адзначыў: «Як усё дакладна! Нічога залішняга…».
Пісьменнік пакідае адкрытым пытанне аб тым, хто вінаваты ў трагічнай развязкі. Менотти, які прыручыў Нару, ці сама Нара, галоўная трагедыя якой заключалася ў няўменні жыць самастойна, без дрессуры і каманд.
Сістэма вобразаў аповеду
Для раскрыцця вобразаў герояў Купрын выкарыстоўвае прыём «ступеністага» пабудовы: першапачаткова даецца толькі павярхоўная характарыстыка героя, а ў ходзе апавядання герой раскрываецца праз думкі, ўчынкі, узаемаадносіны з іншымі людзьмі.
Паказваючы духоўнае жыццё персанажаў, Купрын супрацьпастаўляе вобразы галоўных герояў — Норы і Менотти: у вобразе Норы ўвасоблена цэльнае, шчырае пачуццё, а ў вобразе блазна-гастралёра — грубае, жывёльны пачатак.
Малюючы вобраз Норы, аўтар паказвае страшную карціну дзяцінства пяцігадовай дзяўчынкі — дзяцінства, у якім не было месца кахання, клопату, цеплыні. «Цёмнае, аднастайнае, вандроўкі» дзяцінства Норы апісана ў шэрых танах, поўных суму і адчаю. Усё жыццё дзяўчынкі — адна бясконцая дрэсіроўка, жыццё, пазбаўленая яркіх фарбаў і эмоцый нават падчас выступаў. Купрын паказвае «выварат» знешняй лёгкасці і прыгажосці працы паветранай гімнастыкі — знясільваючую працу праз боль на цыркавой арэне.
Дэталі выявы «блазна-знакамітасці» Менотти раскрываюць яго сутнасць: ён меў «млява-заступніцкі выгляд», пры сустрэчы з Норай «зрабіў стомлена-вільготныя вочы», што кажа аб няшчырасці, фальшывасць гэтага чалавека. Не выпадкова выбрана цыркавая спецыялізацыя героя: Менотти — «першы сола-клоўн», «сусветна вядомы дрэсіроўшчык». Ён носіць маску не толькі на арэне, але і ў жыцці, і дрэсіруе Нару са «звярынай запалам у голасе». Аўтар дае ёмістую характарыстыку герою, кажучы, што яго выступу публіка ўспрымала, як «напышліва, сумнае і недарэчнае крыўлянне».
Своеасаблівасць стылю творы
Аповяд напісаны ў мастацкім стылі. У апавяданні пастаянна прысутнічае адмоўная эмацыйна-ацэначны лексіка, якая падкрэслівае цяжкія моманты жыцця Норы.
Аповяд перанасычаны багаццем дзеяслоўных формаў. Купрын выкарыстоўвае іх для малюнка тамілі працы юнай циркачки і жыцця побач з Менотти.
Цырк і цыркавое прадстаўленне
Калі мы размаўляем або апісваем тую ці іншую сітуацыю, вельмі часта выраз нашых думак суправаджаецца пачуццямі. Мы выказваем сваё захапленне, альбо ж наадварот — абурэньне.
клічных сказаў
Прапанова, якое афарбавана пачуццямі, называецца выклічным прапановай. Яшчэ з ранняга дзяцінства ўсе мы выкарыстоўваем клічных сказаў. Напрыклад, бачачы нешта цікавае, мы гаворым свайму сябру: «Паглядзі хутчэй!». «Паглядзі хутчэй» і ёсць клічных сказаў.
На пісьме клічных сказаў варта пісаць з клічнікам — «!», Каб падкрэсліць эмацыйную насычанасць прапановы. Для таго каб падкрэсліць эмоцыі, у клічных сказаў выкарыстоўваюцца словы выклічнікі, з якімі вы азнаёміцеся ў старэйшых класах.
Сачыненне на тэму «Цыркавое ўяўленне»
Сёння мы з аднакласнікамі хадзілі ў цырк. Раней, мяне вадзіла туды мама. Але наведваць цырк з аднакласнікамі было нашмат цікавей! Як мы весела гарэзавалі па дарозе ў цырк! Прадстаўленне яшчэ не пачалося, а ў нас ужо было выдатнае настрой! У першым аддзяленні нас смяшылі вясёлыя клоуны.
Яны былі такімі нязграбнымі! У другім аддзяленні нам паказалі дрэсіраваных драпежнікаў! Я сядзела затаіўшы дыхання, назіраючы, як вялікія тыгры скакалі праз падпаленае пярсцёнак. Затым на манеж выйшлі акрабаты. Ух, якое гэта было відовішча!
Яны падымаліся пад купал цырка, і выконвалі там вельмі цікавыя трукі. Мне вельмі спадабалася ў цырку, і маім сябрам таксама! На наступны дзень мы раз-пораз абмяркоўвалі упадабаныя цыркавыя нумары.
Мая аднакласніца так захапілася цыркавым прадстаўленнем, што ў будучыні вырашыла стаць акрабатка! Я абавязкова прыйду ў цырк яшчэ раз! Бо гэта так цікава і весела!
Патрэбна дапамога ў вучобе?
Усе непрыстойныя каментары будуць выдаляцца.