Паэзія С. А. Ясеніна блізкая і дарога многім людзям, яго вершы закранаюць найбольш важныя аспекты жыцця, блізкія народу. Глыбокая ўнутраная сіла яго лірыкі, супадзенне жыццёвага шляху з лёсам народа дазволілі яму стаць па-сапраўднаму народным паэтам.
Сяргей Аляксандравіч Ясенін нарадзіўся і вырас у сялянскай сям’і ў старадаўнім сяле Канстанцінаве, што знаходзіцца каля Разані. «У дзяцінстве я рос, дыхаючы атмасферай народнага жыцця», — успамінае паэт. Тут Адшумелі яго дзяцінства, прайшла юнацтва, тут ён напісаў свае першыя вершы. Тут, на разанскай зямлі, ён убачыў і пакахаў усю прыгажосць рускай прыроды, якую апеў у сваіх вершах. Паэта з першых дзён жыцця акружаў свет народных песень, паданняў, загадак і казак:
Нарадзіўся я з песнямі ў травня коўдры. Зоры мяне вясновыя ў вясёлку звівалі. Усё жыццё С. А. Ясеніна цесна звязана з народам, таму і галоўнымі героямі яго вершаў з’яўляюцца простыя людзі. Яго вершы падобныя на плыўныя, спакойныя народныя песні. І вогнішча відна, і плёскат хвалі, і неабсяжная нябесная сінь, і сярэбраная месяц, і блакітная роўнядзь азёр — уся прыгажосць роднага краю отлилась ў яго вершах, поўных любові да рускай зямлі: О Русь — малінавае поле, І сінь, што ўпала ў раку, люблю до радасці і болю Тваю азёрную сум. «Мая паэзія багатая адною любоўю — любоўю да радзімы. Гэта вядучая яе тэма, якая сілкуе ўсе маю творчасць », — пісаў С. А. Ясенін. Пра што б ні пісаў паэт, светлы вобраз радзімы заўсёды саграваў яго душу. У Ясенінскай вершах гучыць вера ў чалавека, у яго вялікія справы, у вялікае будучыню свайго роднага народа. Кожны радок сваіх паэтычных твораў, паэт сагравае пачуццём бязмежнай любові да роднага краю:
Святло месяца, таямнічы і доўгі,
Плачуць вярбы, шэпчуць таполі.
Але ніхто пад воклік жураўліны
Ня разлюбіць отчие поля.
Карціны роднай прыроды раскрываюцца ў вершах С. А. Ясеніна з дзіўным майстэрствам. Тут незвычайна багатая палітра фарбаў, дакладныя, нечаканыя параўнання. Адчуваецца адзінства паэта з прыродай. Усё ў Ясенінскай паэзіі шматквецце і маляўніча. Паэт прагна углядаецца ў карціны абнаўляюць вясной свету, адчуваючы сябе яго часціцай. Доўга і ўважліва ўглядаецца ён у бліскучыя фарбы ранішняй і вячэрняй зары, на неба, пакрытае навальнічнымі хмарамі, на лясы і палі, пакрытыя кветкамі і зелянінай:
Край каханы! сэрцу сняцца
Сцірты сонца ў водах лонных.
Я хацеў бы згубіцца
У зялёным тваіх стозвонных.
Прырода ў творчасці С. А. Ясеніна жыве сваім жыццём, яна дзейнічае, рэагуе на лёсы людзей і гістарычныя падзеі. Яна з’яўляецца любімым героем паэта. Пяшчотна і клапатліва прырода лечыць людскія душы, здымае напружанне. Вершы пра яе гучаць, як музыка, якая супакойвае, суцяшае:
Невымоўнае, сіняе, далікатнае.
Ціх мой край пасля бур, пасля навальніц,
І душа мая — поле бяскрайнае —
Дыхае пахам мёду і руж.
Паэт не толькі захапляецца прыгажосцю прыроды, але і бачыць у ёй адушаўлёнае істота. Нішто не можа параўнацца з краявідамі роднай боку:
. Я гатовы распавесці табе поле, Про хвалістую жыта пры месяцы. Як бы ні быў прыгожы Шыраза, Ён не лепш разанскіх разлог. Сам сябе С. А. Ясенін называе «паэтам залатой бярвеністай хаты», адчуваючы сябе «апошнім паэтам вёскі». Ўварванне цывілізацыі ў вёску прымушае паэта задумацца над будучыняй рускай вёскі, над лёсам сялянскай Русі. Час жыцця Ясеніна — час буйных паваротаў у гісторыі Расіі. Паэт перажывае разам з краінай усё гістарычныя перамены. Пасля рэвалюцыі 1917 года яго лірыка напаўняецца новым сэнсам:
Абыякавы я стаў да халупы,
І ачажны агонь мне не мілы,
Нават яблынь вясновую віхуру
Я за беднасць палёў разлюбіў.
Мне цяпер па душы іншае.
І ў сухотныя святле месяца
Праз каменнае і сталёвае
Бачу моц я роднай боку.
С. А. Ясенін ідзе адной дарогай разам са сваёй Радзімай, сваім народам. Ён прымае новае жыццё, чакае ад яе пераменаў да лепшага:
Сыдзі, зьявіся нам, чырвоны конь! Упрогся ў зямлі аглоблі. Мы вясёлку табе — дугой, Палярны круг — на збрую. О, вывезі наш шар зямны На каляіну іншую. У сваёй аўтабіяграфіі С. А. Ясенін піша: «У гады рэвалюцыі быў цалкам на баку кастрычніка, але прымаў усё па-свойму, з сялянскім ухілам». З велізарным захапленнем ён прымае падзеі семнаццатага года:
Няхай жыве рэвалюцыя
На зямлі і на нябёсах!
Ад рэвалюцыі паэт чакаў ажыццяўлення мары аб лепшай жыцця для народа. Ён верыў у наступ «мужыцкага раю», вольнай і сытага жыцця на зямлі. Але потым прыйшлі страшныя 1&199mdash;1920 гады. Надыходзіць спусташэнне вёскі, і С. А. Ясенін адчувае, як бурыцца гармонія з прыродай. Наглядным чынам выміраючай сялянства стаў для паэта маленькі «красногривый жарабя», які спрабаваў дагнаць цягнік:
Мілы, мілы смешны дурыла,
Ну куды ён, куды ён гоніцца?
Ці ж магла ён не ведае, што жывых коней
Перамагла сталёвая конніца?
Буяны рэвалюцыйны пафас ў творчасці Ясеніна змяніўся песімістычным настроем. Паэт не можа вызначыць свайго месца ў жыцці, пакутуе ад свядомасці душэўнай раздвоенасці, адчувае разгубленасць і здзіўленне:
Расія! Сэрцу мілы край!
Душа сціскаецца ад болю.
Ужо колькі гадоў не чуе поле
Фанабэрыліся спеў, песий брэх.
Ужо колькі гадоў наш ціхі побыт
Страціў мірныя дзеясловы.
Як воспай, ямамі капытоў
Перакапана пашы і даліны.
Міжусобнай разлад ірве краіну на часткі, трывога за будучыню Расеі ўсё часцей чуецца ў Ясенінскай вершах. Адбываецца духоўная ломка ва ўспрыманні рэвалюцыі.
Толькі мне, як псаломшчыкам, спяваць
Над роднай краінай алілуя.
Падарожнічаючы і жывучы за мяжой, паэт не забывае сваю радзіму, уважліва сочыць за ўсімі падзеямі, якія адбываюцца ў Расіі.
С. А. Ясенін востра адчувае духоўнае ўбоства буржуазнай цывілізацыі. Замежная паездка аказала свой уплыў на ўсе яго творчасць. Душа паэта адчувае гарачую смагу абнаўлення роднай вёскі: Палявая Расія! Даволі валачы сахой па палях! Галечу тваю бачыць балюча І бяроз і таполяў. Я не ведаю, што будзе са мною. Можа, у новае жыццё не падыходжу, Але і ўсё ж хачу я Сталёвыя Бачыць бедную, жабрачку Русь. Пра што б ні пісаў С. А. Ясенін, ён усё роўна вяртаецца да тэмы Радзімы. Яна з’яўляецца для яго чымсьці самым светлым ў жыцці, і пісаць пра яе — сэнс усёй яго жыцця. Паэт цвёрда ведае, што ў якія б краю ні закінула яго лёс, ён ніколі не растанецца з роднай зямлёй:
Калі крыкне раць святая:
Гэта была яго клятва ў вернасці і адданасці новай, сталёвы Расіі. Радзіма і трывожыць, і супакойвае паэта. Ён кроўна, трывала звязаны са сваёй краінай:
Калі ва ўсёй планеце
Пройдзе варожасць плямёнаў,
Усім істотай у паэце
Шостую частку зямлі
Трагічна сыдучы з жыцця ва ўзросце трыццаці гадоў, С. А. Ясенін пакінуў нам цудоўнае паэтычнае спадчыну. Яго паэзія напоўнена любоўю да чалавека, да роднай зямлі, прасякнута душэўнасцю і дабрынёй. Яна актуальная і ў нашы дні. Многія Ясенінскай вершы сталі песнямі. Яго творы абуджаюць у нас самыя светлыя пачуцці, і мы заўсёды можам знайсці ў яго паэзіі нешта блізкае нашай душы.
Тэма Радзімы ў творчасці А.Блока і С. Ясеніна
Адным з самых цяжкіх перыядаў у гісторыі нашай краіны можна назваць час пералому ў першай палове 20 стагоддзя. Гады былі страшнымі і жорсткімі, многія людзі пацярпелі ў гэты час. Але дадзены перыяд з’явіў на свет таксама вялікая колькасць найталенавітых пісьменнікаў і паэтаў. Многія з іх былі сапраўднымі патрыётамі, ня думаючымі сваё жыццё без роднай краіны. Безумоўна, усё тое, што адбываецца на Радзіме не магло не адбіцца ў літаратуры таго часу.
Асабліва ярка тэма Радзімы раскрываецца ў творчасці такіх паэтаў, як А.А. Блок і С.А. Ясенін. Абодва гэтыя паэты лічылі Расію галоўнай тэмай сваіх вершаў.
Тэма Радзімы — найважнейшая тэма паэзіі Блока. На адным з выступаў, дзе паэт чытаў самыя розныя свае вершы, яго папрасілі прачытаць вершы пра Расею. «Гэта ўсё — пра Расію», — адказаў Блок.
Вобраз Радзімы выяўляецца ў вершах Блока паступова. Але адно пачуццё пранізвае ўсе вершы паэта — пачуццё безагляднай любові. «Як і жыць і плакаць без цябе» — усклікае лірычны герой у вершы «Восеньская воля» (1905 г.) У гэтай назве адбілася ўспрыманне Блокам Расіі: любімая краіна асацыюецца ў паэта, перш за ўсё, з воляй, вольнасці ( «неабсяжныя далі» , «шлях, адкрыты поглядам»).
Аднак найбольш поўна і глыбока гэтая тэма ўвасоблена ў цыкле «Радзіма». Гэты цыкл можна з усёй упэўненасцю назваць вяршыняй «трылогіі вочеловечивания». У «Радзіме» вядучая роля належыць матывах гістарычных лёсаў краіны. Асабліва значным у гэтых адносінах з’яўляецца цыкл «На поле Куліковым».
Кулікоўская бітва ва ўспрыманні паэта — сімвалічная падзея, якому наканавана вяртанне. Таму ў вершах гэтага цыклу можна заўважыць часта сустракаемыя словы з семантыкай вяртання, паўтору: «За Непрядвой лебедзі крычалі, І зноў, зноў яны крычаць …»; «Ізноў з векавымі тугою прыгнуўся да зямлі ковыли»; «Ізноў над полем Куліковым Узышла і змарнатравілі імгла …» і гэтак далей. Тым самым Блок хацеў паказаць, наколькі гістарычныя падзеі звязаныя з сучаснасцю.
Для лірычнага героя Радзіма — яго дом. Ён спрабуе асэнсаваць яе гісторыю, пракрасціся ў яе «таямніцу», спазнаць і зразумець, а, значыць, дапамагчы. Герой прыходзіць да высновы, што аснова Русі — яе народ. Каб быць разам з Радзімай — трэба быць побач з народам ( «Русь»):
Дзе ўсе шляхі і ўсё раздарожжа
Жывы кульбай выснажыў,
І віхор, свісцячы ў голых дубцах,
Спявае паданні даўніны.
Так — я пазнаў у маёй дрымоце
Краіны роднай галечу,
І ў абрэзках яе лахманы
Душы хаваю галізну.
У паэзіі Сяргея Ясеніна склаўся некалькі іншы вобраз Радзімы. Ураджэнец вёскі, ранні Ясенін ўспрымаў айчыну, перш за ўсё, у вобразе роднай прыроды, «разанскіх разлог», «хат, у рызах ладу». Мы бачым, што ў лірыцы Ясеніна вобраз Радзімы цесна звязаны з хрысціянскімі матывамі:
Калі крыкне раць святая:
«Кінь ты Русь, жыві ў раі!»
Я скажу: «Не трэба раю,
Дайце радзіму маю! »
Але ў дарэвалюцыйным творчасці Ясеніна Русь — гэта яшчэ і жабрацкая, шматпакутная краіна, «чорная, потым прапахлая выць», кінуты край, «пустка».
У паслякастрычніцкі лірыцы Ясеніна адной з цэнтральных тэм становіцца рэвалюцыя. Першапачаткова паэт прыняў гэтую падзею. Ён лічыў, што мэта рэвалюцыі — усталяваць на зямлі хрысціянскі рай. У сувязі з гэтым Расея ўспрымалася Ясенінам як багавыбранай, духоўная краіна. Таму ў паэзіі гэтага часу ўзнікае біблейская тэматыка і сімволіка:
Неба як звон,
Маці мая — радзіма,
Гэта відавочна пераклікаецца з творчасцю Блока, які таксама звязваў вобраз Расеі з тэмай Бога, святасці. Успомнім, хоць бы, яго паэму «Дванаццаць».
Але ўжо ў 1920 — 1923 гадах Ясенін расчароўваецца ў рэвалюцыі. У яго лірыцы з’яўляюцца песімістычныя матывы смерці, разбурэння, краху надзеяў. Усё больш паэт гаруе аб знікненні гэтак каханай і знаёмай яму вёскі, надыходзе стагоддзя «жалезнага каня», д’ябальскага пачатку. Асабліва выразна гэта выявілася ў вершы «Свет таямнічы, свет мой старажытны …». Тут мы таксама бачым пераклічку з лірыкай Блока, асабліва з яго цыклам «Страшны свет». У ім Блок ўвасобіў адну з бакоў сваёй айчыны — «страшны свет» горада, разбуральнага і які знішчае чалавека.
У фінале жыцця і Ясенін, і Блок даволі аптымістычна глядзяць на перспектывы развіцця Расіі, на яе будучыню. Блок выказвае надзею на тое, што Расія пройдзе скрозь усе выпрабаванні, загартоўваецца стане, нарэшце, шчаслівай. Ясенін жа прымае савецкае цяперашні яго каханай Русі, засмучаючыся толькі аб тым, што ён не змог знайсці сябе ў новым жыцці і застаецца з «Руссю якая сыходзіць».
0 чалавек прагледзелі гэтую старонку. Зарэгіструйся або увайдзі і даведайся колькі чалавек з тваёй школы ўжо спісалі гэта сачыненне.
/ Складанні / Ясенін С.А. / Вершы / Тэма Радзімы ў творчасці А.Блока і С. Ясеніна
Глядзі таксама па твору «Вершы»:
Мы напішам выдатнае складанне па Вашым замове ўсяго за 24 гадзіны. Унікальнае складанне ў адзіным экземпляры.