Лейтматывам усёй аповесці «Капітанская дачка» стала тэма гонару і годнасці чалавека ў любых жыццёвых абставінах. Яна прасочваецца на прыкладзе станоўчых і адмоўных герояў аповесці.
Пётр Грынёў з’яўляецца прадстаўніком афіцэрскага дваранства, які, па радзе бацькі, абраў сур’ёзную службу, а не бессэнсоўнае гібенне ў сталіцы. З самага дзяцінства ён атрымліваў годнае выхаванне і ведаў, што па сумлення і гонару трэба жыць заўсёды. Грынёў быў чужы ўсяму злому і несправядлівым. Ставіўся дрыгатліва і клапатліва нават да свайго слузе Савельеў і незнаёмаму правадыру, які апынуўся бунтарём і ўцекачом. За дапамогу ён аддзячыў чужынца сваім заячым кажушком, тым, што было самага каштоўнага на той момант.
Вядома, любы высакародны ўчынак лёс заўсёды ўзнагародзіць. Хоць ніякай карысці Грынёў ў той момант не меў. Толькі само жыццё расставіла ўсё па месцах.
Вельмі яркім эпізодам у аповесці з’яўляецца другая і трэцяя сустрэча Пятра з Пугачовым.
Патрапіўшы ў палон, афіцэр Грынёў не губляе свайго годнасьці і не здраджвае імператрыцу, якой прысягаў ў вернасці. Не баючыся смерці, ён змагаецца за сваю пазіцыю перад бунтарём. Але Пугачоў, нягледзячы на яго бунтарства і народны дух, як і Грынёў, ведае законы гонару і годнасці. Ён захоплены яго гераізмам і адданасцю ідэалам. Таму вырашае памілаваць Грынёва, нягледзячы на тое, што Пётр не перайшоў на яго бок.
У гэтым эпізодзе Пушкін паказаў, што прыстойным і сумленным можа быць не толькі чалавек з вышэйшага саслоўя, але і звычайны прасталюднік валодае пачуццём уласнай годнасці і абавязку перад іншым чалавекам. Яшчэ раз такое супастаўленне мы бачым у эпізодзе, калі Пугачоў дапамагае Грынёва з вызваленнем Машы і адпускае іх.
Тэму гонару і годнасці Пушкін падае нам і з пазіцыі Машы. Простая дзяўчына з высакароднай сям’і пражывае свае дні ў вёсцы. Яна ўжо і не спадзяецца выйсці замуж, але лёс добразычлівая да яе і дорыць любоў да Грынёва, які таксама адчувае такое пачуццё. Вядома, у Машы была магчымасць удала выйсці замуж за Швабрина, але дзяўчына тонка адчувае яго фальш і подласць. Яна не можа выйсці па разліку, сумленне ёй гэтага не дазволіць зрабіць. Знаходзячыся ў палоне ў Швабрина, яна гатовая памерці, але не быць падуладнай яго волі. Нясмелая і баязлівая ў пачатку, Маша становіцца мужна і рашучай у барацьбе за свайго каханага. Каханне, а не багацце з’яўляецца сэнсам яе жыцця. Дзявочае гонар выратавана людзьмі, якія з’яўляюцца ворагамі на полі бою.
Пушкін у сваёй аповесці на прыкладзе станоўчых герояў даказаў, што ў любой сітуацыі можна заставацца чалавекам і не ісці супраць сваёй сумлення і гонару.
Сёння такая пазіцыя з’яўляецца актуальнай для многіх людзей, а аповесць дагэтуль цікавая сучаснаму чытачу.
Складанне »Капітанская дачка — Пушкін» складанне на тэму гонару ў аповесці А. С. Пушкіна «Капітанская дачка»
Складанне па твору Аляксандра Пушкіна «Капітанская дачка»
А.С.Пушкіна вельмі хвалявала тэма народнага паўстання Пугачова. Перш чым прыступіць да працы над творам, аўтар паехаў на Арэнбургскія стэпы і Паволжа. Менавіта там і адбываліся падзеі, апісаныя ў творы. Ён шмат меў зносіны з удзельнікамі, вывучаў побыт і культуру мясцовага насельніцтва. Аўтар збіраў рэальныя апісання Пугачова, ён хацеў зрабіць вобраз рэалістычным. Ён шмат працаваў у архівах і вывучаў гістарычныя дакументы.
Аповесць напісана ад трэцяй асобы. Апавядальнікам з’яўляецца Пётр Грынёў. Ён дваранін і сумленны, прыстойны чалавек. У творы ён распавядае пра падзеі свайго жыцця. Такі літаратурны прыём дадае рэалістычнасці гісторыі.
Нягледзячы на няпросты час, апавядальнік паводзіць сябе годна. Нават, зведаў небяспеку, ён не губляе сваёй годнасці і застаецца верным сваім жыццёвым прынцыпам. Ён быў малады, але меў вялікі жыццёвы вопыт і заўсёды дапамагаў якія жывуць у нястачы людзям.
Пугачоў апісваецца як правадыр і лідэр. Безумоўна, ён надзелены адмоўнымі рысамі, у прыватнасці, жорсткасцю і грубіянствам. Аўтар асуджае яго ліхадзейства. Аднак лідэр народнага бунту паўстае больш як станоўчы персанаж. Ён верны сваім прынцыпам, катэгарычны і справядлівы.
Нягледзячы на жорсткасць характару, абараняе слабых. Не мяняе сваіх перакананняў і поглядаў, як бы цяжка яму гэта не давалася. Ён дапамог Пятру і апавядальнік пераходзіць на яго бок. У той час проста неймаверна было падзяляць погляды двараніну з дзяржаўным злачынцам. А. С. Пушкін вуснамі апавядальніка апісвае Пугачова больш са станоўчага боку, што кажа і аб асабістай сімпатыі аўтара.
Дзяўчына Маша — дачка капітана Міронава. Па апісанні яна моцна падобная на Вольгу Ларыну. Характар дзяўчыны спакойны і сціплы, але дзеля любові яна здольная на смелы ўчынак. Гераіня адлюстроўвае вобраз простай рускай дзяўчыны. Такі персанаж ёсць у кожнага ў сям’і ці жыве па суседстве. Магчыма, таму аповесць так папулярная і сёння.
Здавалася б, страшная падзея павінна пасеяць вакол хаос і смуту, але менавіта гэтае здарэнне паўплывала на лёс галоўных герояў. Бацька Грынёва быў катэгарычна супраць яго жаніцьбы. Ён лічыў, што яго любоў гэта глупства. Менавіта паўстання дазволілі загартаваць пачуццё і даказаць праўдзівасць намераў двараніна.
Усе падзеі адбываюцца вакол Пугачова. Аўтар наўмысна зрабіў гэтую гістарычную постаць галоўным персанажам. Ён дазваляе лёс маладых людзей, а менавіта Пятруша і Машы. Правадыр народа па сваёй якасцю выйграе ў іншых дзеючых асоб. Ён адпускае Машу і дае магчымасць ім быць разам. Для Пятра і Машы ўсё заканчваецца добра. На пакарання Пугачова Грынёў прысутнічаў, правадыр яго пазнаў.